top of page

Գիտնականները պարզել են, թե ինչու են աննորմալ շոգն ու առատ տեղումները դարձել սովորական երևույթ ոչ միայն ամռանը

Sep 24
1 min read


Կորեայի շրջակա միջավայրի ինստիտուտի կլիմայագետները և նրանց գործընկերները վերլուծել են 40 տարվա օդերևութաբանական տվյալները և պարզել, որ ծայրահեղ շոգի և ուժեղ անձրևների հաջորդող ժամանակահատվածները զգալիորեն ավելի հաճախակի են դարձել: Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, Nature Scientific Reports ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրության մեջ գիտնականները ցույց են տվել, որ վտանգավոր եղանակային անոմալիաները այլևս սահմանափակված չեն ավանդական ամառային սեզոնով և սկսել են ակտիվորեն տարածվել նաև աշնանային ամիսներին:

1986-ից մինչև 2025 թվականը 57 օդերևութաբանական կայանների դիտարկումները վերլուծելուց հետո, հետազոտողները կենտրոնացան այսպես կոչված համակցված իրադարձությունների վրա՝ իրավիճակների, որոնց դեպքում աննորմալ ջերմությունը նպաստում է մթնոլորտում խոնավության կուտակմանը, ինչը շուտով հանգեցնում է հեղեղատարափ անձրևների: Նրանք պարզել են, որ նման օրերի թիվը կտրուկ աճել է վերջին տասնամյակներում, հատկապես ակնհայտ աճով 2024 և 2025 թվականներին: Չնայած կատակլիզմներն իրենք ավելի ավերիչ չեն դարձել, հիմնական սպառնալիքը դրանց հաճախականության աճն է:

Գիտնականները նշել են սեզոնային ակնհայտ տեղաշարժ. եթե նախկինում կրկնակի փոթորիկներ էին տեղի ունենում ամառային մուսսոնների ժամանակ, այժմ դրանք պարբերաբար գրանցվում են աշնանը: Քանի որ տեղի է ունենում գլոբալ տաքացում, մթնոլորտը կարողանում է ավելի շատ խոնավություն պահել, ինչն էլ բացատրում է ծայրահեղ շոգի և հետագա առատ տեղումների միջև անբաժանելի կապը։

Ըստ հեղինակների, հաճախակի անոմալիաները ցույց են տալիս, որ տարածաշրջանի եղանակային համակարգը դուրս է եկել իր պատմական փոփոխականության սահմաններից:

Նման համակցված ծայրահեղ իրադարձությունները լուրջ մարտահրավեր են ներկայացնում էկոհամակարգերի և մարդու առողջության համար: Օրինակ՝ ուժեղ շոգը չորացնում է հողը, որին հաջորդում են առատ տեղումները, որոնք արագորեն հողից դուրս են մղում սննդանյութերը և առաջացնում սողանքներ: 

 
 
1/2388
bottom of page